БАҒДАРЛАМАНЫҢ МІНДЕТТЕРІ

МІНДЕТТЕР ТУРАЛЫ ТОЛЫҒЫРАҚ

БАҒДАРЛАМАНЫҢ МІНДЕТТЕРІ

Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін төмендегі міндеттер шешіледі:

1. Геологиялық деректерді өңдеу, талдау, тазалау және сүзу процестерін автоматтандыру үшін жасанды интеллект алгоритмдерін енгізу, оның ішінде негізгі ақпаратты бөліп алу, шу мен артефактілерді жою арқылы деректердің дәлдігі мен сапасын арттыру.

Геологиялық деректердің үлкен көлемін өңдеу мен талдауды автоматтандыру геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігін арттырудың негізгі шарты болып табылады. Терең оқыту, соның ішінде конволюциялық нейрондық желілер сияқты ЖИ алгоритмдері үлкен деректер массивтерінен маңызды белгілерді автоматты түрде бөліп алуға және шуды сүзуге мүмкіндік береді. Бұл геологиялық процестерді қалпына келтіруге мүмкіндік беретін минерагендік модельдер құруға, соның нәтижесінде пайдалы қазбалар кен орындарын анықтауға перспективалы аумақтарды бөлуге жол ашады. Мұндай тәсіл талдау уақытын едәуір қысқартып, әрі қарайғы іздеу және геологиялық-барлау жұмыстарын жүргізу үшін перспективалы аумақтарды анықтау дәлдігін арттырады.

2. Машиналық оқыту мен жасанды интеллект әдістерін «Minerals.gov.kz» Бірыңғай жер қойнауын пайдалану платформасына интеграциялау, жүйенің прототипін тәжірибелік пайдалануға енгізу және мүдделі пайдаланушыларға болжамдық-іздестіру геологиялық ақпараты бойынша аналитикалық есептер ұсыну.

Бұл міндет деректерді өңдеу мен талдауды автоматтандырудың қолжетімділігін мемлекеттік органдардан бастап жеке компанияларға дейінгі кең ауқымды пайдаланушылар үшін қамтамасыз етуге бағытталған. Машиналық оқыту мен ЖИ әдістерін «Minerals.gov.kz» платформасындағы сараптамалық жүйеге енгізу геологиялық барлауды цифрландыру жолындағы маңызды қадам болып табылады. ЖИ әдістерін қолдану дәстүрлі талдау тәсілдерімен анықтау мүмкін емес жасырын заңдылықтар мен аномалияларды анықтауға мүмкіндік береді. Жүйе прототипін тәжірибелік пайдалану нақты деректер негізінде тексеруге, функционалын жетілдіруге және алгоритмдерді пайдаланушылар талаптарына бейімдеуге жағдай жасайды.

3. Сынақ учаскелерінде гравиметриялық, магниттік және аэрокосмостық деректерді кешенді пайдалану арқылы перспективалы рудалы кен орындарын анықтауға арналған минералогиялық индикаторларды карталау әдістемесін әзірлеу.

ArcGIS қашықтықтан зондтау деректерін, соның ішінде спутниктік және аэрокосмостық суреттерді талдауға арналған қуатты құралдарды ұсынады. ArcGIS Image Analyst модулі арқылы минералогиялық индикаторларды анықтау үшін спектрлік талдау жүргізуге болады. Гиперспектрлік және мультиспектрлік деректер типоморфты минералдарды және олардың рудалы ассоциацияларын спектрлік сипаттамалары негізінде анықтауға мүмкіндік береді. Бұл гравиметриялық және магниттік өлшеулермен біріктірілген жоғары дәлдіктегі болжамдық минерагендік карталарды құруға жол ашады. Нақты сынақ учаскелерінде әдістемені қолдану барлық деректерді біртұтас ГАЖ жүйесіне біріктіруге мүмкіндік береді және әртүрлі геологиялық жағдайлардағы тиімділігін бағалауға жағдай жасайды.

4. Машиналық оқыту әдістерін қолдана отырып, сынақ учаскелерінде құрылымдық элементтерді, литологиялық біртексіздіктерді және метасоматикалық өзгерістерді анықтауға арналған алгоритмдерді әзірлеу.

Аймақтық құрылымдық элементтер, мысалы геологиялық-құрылымдық белдеулер мен аймақтар, пайдалы қазбалардың таралу заңдылықтарына әсер ететін маңызды индикаторлар болып табылады. Жергілікті құрылымдар — тектоникалық жарылымдар, жарықшақтар және метасоматикалық өзгеріске ұшыраған жыныстар — орудену процестерінде шешуші рөл атқарады. Метасоматикалық өзгерістер көбіне пайдалы қазбалармен тығыз байланысты, сондықтан мұндай аймақтарды дәл карталау рудалық перспектива бағасының нақтылығын арттырады. K-means сияқты кластерлеу әдістері жыныстардың қасиеттеріне негізделген біртексіз аймақтарды бөліп көрсетуге мүмкіндік береді. Метасоматикалық өзгерістерді анықтау — бірнеше факторды қатар талдауды талап ететін күрделі мәселе. Терең оқыту алгоритмдері қашықтықтан зондтау және геохимиялық деректерді талдау арқылы мұндай өзгерістерді автоматты түрде анықтауға бейімделе алады. Жобаның технологиялық дайындық деңгейі (TRL) 0-ден 9-ға дейінгі шкала бойынша бағаланады. Өтінім беру кезеңінде тұжырымдама қалыптасқан және ғылыми негізделген болғандықтан, дайындық деңгейі 2-ге тең. Бағдарлама аяқталғаннан кейін Бірыңғай платформаға интеграцияланған сараптамалық жүйе құрылып, технологиялық дайындық деңгейі 3-ке жетеді.